به گزارش مشرق، اجرای سیاست‌های جدید در حوزه مدیریت مصرف سوخت وارد فاز تازه‌ای شده است؛ فازی که این بار نوک پیکان آن مستقیماً خریداران خودروهای صفرکیلومتر و نوشماره را هدف گرفته است.

طبق آخرین اظهارات مدیر سامانه هوشمند سوخت، خودروهای نوشماره‌ای که قیمت آن‌ها از مرز یک میلیارد تومان عبور کند، دیگر رنگ کارت سوخت معمولی با سهمیه‌های یارانه‌ای (۱۵۰۰ تومانی) و نیمه‌یارانه‌ای (۳۰۰۰ تومانی) را نخواهند دید. برای این دسته از خودروها صرفاً سهمیه اعتباری ماهانه ۱۱۰ لیتر بنزین با نرخ ۱۰ هزار تومان تعریف شده است.

عبور تمام‌عیار محصولات ایران‌خودرو از مرز یک میلیارد تومان

بررسی ساختار قیمت‌ها در بازار خودرو حاکی از آن است که اجرای این مصوبه، خریداران محصولات پرتیراژترین خودروساز کشور یعنی ایران‌خودرو را به‌طور کامل از دریافت بنزین ارزان‌قیمت محروم می‌کند.

امروز در سبد محصولات ایران‌خودرو، حتی ارزان‌ترین و پایه‌ای‌ترین مدل‌های خانواده پژو ۲۰۷، تارا، دنا پلاس، هایما و ری‌را همگی برچسب قیمتی بالاتر از یک میلیارد تومان خورده‌اند. با این حساب، هر خریداری که اقدام به تحویل و شماره‌گذاری یک دستگاه از محصولات صفرکیلومتر آبی‌پوشان جاده مخصوص کند، خودبه‌خود در زمره دارندگان خودروی لوکس تعریف شده و باید بنزین را لیتری ۱۰ هزار تومان خریداری کند.

سهمیه یارانه‌ای؛ در انحصار چند محصول محدود سایپا

در سوی دیگر، شرایط شرکت سایپا نیز چندان متفاوت نیست و دایره مشمولان بنزین یارانه‌ای در میان خودروهای نوشماره به‌شدت تنگ شده است. طبق نرخ‌های جاری بازار، تنها تعداد انگشت‌شماری از محصولات اقتصادی سایپا کماکان شانس بهره‌مندی از بنزین ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی را حفظ کرده‌اند؛ خودروهایی نظیر:

سهند S با قیمت حدودی ۸۰۰ میلیون تومان

کوییک GXR و تیپ‌های پایه کوییک

سایپا ۱۵۱ (وانت پراید)

ساینا S که در مرز ۹۹۲ میلیون تومان در کارخانه قیمت گذاری شده است هم با کوچک‌ترین نوسان بازار، از خط قرمز یک میلیارد تومانی عبور خواهد کرد.

به این ترتیب، تمامی محصولات پلتفرم‌های ارتقایافته، کراس‌اوورها، محصولات مونتاژی بخش خصوصی (مونتاژکاران چینی) و تمام خودروهای وارداتی جدید، در صف پرداخت بنزین ۱۰ هزار تومانی قرار می‌گیرند.

پیامدهای قیمتی و روانی بر بازار خودرو

کارشناسان بازار خودرو معتقدند این سیاست دولت، فارغ از اثرگذاری بر کنترل مصرف بنزین، می‌تواند الگوی تقاضا در بازار مصرفی را دستخوش تغییر کند:

تشدید تقاضا برای پلاک‌های قدیمی (کارکرده): از آنجا که این قانون مشخصاً روی واژه «نوشماره» تأکید دارد، احتمال مهاجرت تقاضا به سمت خودروهای کارکرده و زیر یک میلیارد تومانِ دارای کارت سوخت فعال به‌شدت افزایش می‌یابد.

فشار معیشتی به مصرف‌کننده نهایی: خودروهایی که امروز در بازه قیمتی بالای یک میلیارد تومان قرار دارند، بر اثر افت ارزش پول ملی و تورم مزمن به این ارقام رسیده‌اند و در کلاس جهانی ابداً خودروی لوکس یا تجملاتی محسوب نمی‌شوند؛ از این رو حذف یارانه سوخت آن‌ها، هزینه نگهداری روزمره را برای طبقه متوسط به شکل چشمگیری سنگین خواهد کرد.

بلاتکلیفی معیار قیمت‌گذاری: هنوز مشخص نیست ملاک تعیین مرز یک میلیارد تومان، قیمت مصوب شورای رقابت/کارخانه خواهد بود یا کشف قیمت روز بازار آزاد و فاکتور فروش؛ ابهامی که تا شفاف‌سازی کامل از سوی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی، بر سردرگمی متقاضیان تحویل خودرو خواهد افزود.